گزارش: سولماز کاظمی
فصل سرما در تبریز، امسال نیز روایتگر یک سناریوی تکراری اما سخت است؛ آسمانی خاکستری، ریههایی درگیر آلودگی و چرخهای از تصمیمات مقطعی. هرچند ریشهیابی این بحران انگشت اِشاره را به سمت نیروگاه حرارتی و صنایع پیرامونی میبرد، اما ریشهیابی دقیقتر ماجرا ما را به یک بنبست ساختاری به نام «ناترازی انرژی» میرساند.
وقتی شبکه گاز کشور در ماههای سرد با کمبود مواجه است، صنایع و نیروگاهها ناگزیر به استفاده از سوخت جایگزین (مازوت) میشوند؛ واقعیتی تلخ که با شعار و دستورهای اداری حل نمیشود.
توقفِ ناممکن، مدیریتِ ناگزیر
در شرایطی که حذف کامل مازوتسوزی به دلیل ناترازی سوخت در مقطع فعلی امکانپذیر نیست، اصرار بر راهحلهای مطلق یا دلخوش بودن به تعطیلیهای اضطراری مدارس و ادارات، چیزی جز پاک کردن صورتمسئله نیست.
توقف فعالیتهای صنعتی یا حذف سوخت جایگزین بدون تامین انرژی پایدار، هزینههای اقتصادی سنگینی به دنبال دارد؛ اما از آن سو، استمرار روند فعلیِ سوختسوزی در روزهای پایدار جوی نیز فاجعهای خاموش برای سلامت شهروندان رقم میزند.
پنجرههای هواشناسی؛ قطبنمای مدیریت آلودگی
چاره کار کجاست؟ وقتی نمیتوان مانع اصلی (ناترازی انرژی) را به سرعت حذف کرد، باید به سراغ «مدیریت توزیع ریسک» رفت. راهکار عملیاتی در این میان، انطباق دقیق دفعات و فواصل مازوتسوزی با الگوهای هواشناسی است.
اگر سیستم مدیریت بحران استان با تکیه بر دادههای علمی، زمانبندی سوخترسانی و فعالیت واحدهای صنعتی را با پنجرههای جابجایی هوا، وزش باد و پیشبینی پدیدههای وارونگی دما (Inversion) هماهنگ کند، میتوان از انباشت فاجعهبار آلایندهها در روزهای سکون مطلق جوی جلوگیری کرد. یعنی اجازه داده شود اوج مصرف یا احتراق، در بازههای زمانی صورت گیرد که جوّ شهر توان پاکسازی نسبی را دارد.
تابآوری سیستمی به جای واکنشهای احساسی
عبور از بحران آلودگی هوای تبریز نیازمند فاصله گرفتن از برخوردهای واکنشی و احساسی است. پذیرش واقعیتِ ناترازی انرژی از یک سو و اعمال نظارت هوشمند و زمانمند بر اساس دادههای هواشناسی از سوی دیگر، نشانهای از بلوغ در حکمرانی محلی است؛ تدبیری که تلاش میکند تا در غیاب هوای پاکِ مطلق، دستکم اجازه ندهد آسمان تبریز زیر بارِ دودِ بیتدبیری، کاملاً خفه شود.
منبع: تابناک
https://azarpayam.ir/News/Code/1610012
0 دیدگاه تایید شده